Sinema ve mimarlık üzerine yapılan çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmaların temelini atan araştırmaların odaklandığı belli başlı filmler arasında Büyük Budapeşte Oteli (2014, Wes Anderson), Dogville (2003, Lars von Trier), Truman Show (1998, Peter Weir), 1984 (1984, Micheal Radford), Metropolis (1927, Fritz Lang ve Thea von Harbou) gibi örnekler bulunmaktadır. Bu filmlerde mimari ve yapılı çevre bilinçli bir şekilde film/senaryo parçası olarak kurgulanmış ve tasarlanmıştır.

Mekânlar, kendileri özel tasarımlarıyla birer anlatı aracı hâline gelir. Türk filmlerindeyse farklı bir potansiyelden bahsetmek mümkündür: Bu filmler düşük bütçeli üretimlerdir ve gerçek mekânlarda hayatın akışı içinde çekimler gerçekleşir. Yani mekânlar ve mimari, kurgu değil gündelik hayatın bir yansıması olarak izleyiciyle buluşur.

Yeşilçam sineması, 20. yüzyıl Türkiyesi’nin sosyo-kültürel karakteri, yapılı çevresi ve gündelik yaşam pratikleri gibi aktardığı verilerle önemli bir arşiv niteliği taşır. Büyük şehirlere göç sorununu konu alan Gurbet Kuşları (1964, Halit Refiğ) ve İstanbul’un tarihî dokusu içinde hanlarını, dükkânlarını ve sokaklarını mekân olarak kullanan Vesikalı Yârim (1968, Lütfi Ömer Akad) gibi filmler kentsel dönüşümü ve bu dönüşümlerden doğan kentsel yaşamdaki eşitsizliklerini belgeler. Kamusal yapıların tasvirleri de bu özgün arşivin bir parçası hâline gelir; örneğin, Hababam Sınıfı (1975, Ertem Eğilmez) filminde Osmanlı Dönemi’ne ait bir köşk mirasının Cumhuriyet Dönemi’nde bir eğitim işleviyle yeniden kullanımınını örnekleyen Çamlıca Lisesi ana mekân olarak kullanılır.

Yine öne çıkan yapı tiplerinden biri de konut mimarisidir; filmler, farklı gelir gruplarının konut beklentilerini aktarır. İşlenen konut tipleri arasında geleneksel konutlar, villalar, barakalar, köy evleri, gecekondular, müteahhit apartmanları ve toplu konut üretimleri bulunmaktadır. Konut eşitsizliklerini ve kentlerde yaşam hakkı üzerine tartışmaları Sevmek Zamanı (1965, Metin Erksan) ve Ah Güzel İstanbul (1966, Atıf Yılmaz) gibi filmlerde izlemek mümkündür. Bu filmlerde yalılar ve köşklere karşın kent boşluklarına yerleşmiş geçici barınakların tasvirleri aracılığıyla yaşam eşitsizliğine dair aktarımlar bulunmaktadır.

Dahası, filmler aracılığıyla mekânları deneyimleyen kullanıcılar ve onların alışkanlıkları, kamusal ve ev içi mekânlarda davranışları, Türk ailesinin yapısı ve aile içi roller hakkında da sosyal bilimler araştırmalarına ışık tutacak önemli verilere ulaşılır. Bu nedenle söz konusu filmler mimarlık ve tasarım çalışmaları için değerli birer görsel arşiv niteliği taşır.

1980’lerden sonra gelişen çağdaş Türk sinemasında 1990’larla birlikte daha gerçekçi filmler sanatsal ve gelişmiş sinematografiyle ele alınmıştır (Scognamillo, 1988)​​. Mekânsal kurgu ve gündelik yaşamın kesişiminin sinematografik ustalıkla tasvir edildiği Tabutta Rövaşata (1996, Derviş Zaim) filminde şehirlerde terk edilmiş yapılar ve kamusal alanda işlevsiz boşluklar izlenirken; Mayıs Sıkıntısı (1999, Nuri Bilge Ceylan) filminde gündelik yaşamı bahçeler ve konutların kendi anlatımlarıyla takip etmek mümkündür. Örnekleri çoğaltılacak benzer filmler mimarlık ve sinema kesişimde üretilecek yeni temalarıyla araştırmacılarını aramaktadır.